|
P
Paarrijden - Een vorm van kunstrijden waarbij twee schaatsers samen een kür uitvoeren. De eisen zijn hetzelfde als voor het solorijden. Alle bewegingen moeten echter synchroon worden uitgevoerd, ongeacht de positie op het ijs. Daarbij zijn een goede timing en afstemming essentieel. Het paarrijden is de meest acrobatische tak van het kunstrijden. Er is moed en perfecte techniek voor nodig om de til-, werp- en draaibewegingen op spectaculaire wijze uit te voeren. Bovendien wordt veel aandacht besteed aan het 'spiegelen' van de bewegingen. De wedstrijd bestaat uit twee delen: een korte kür (1/3) en een vrije kür (2/3). In de korte kür moeten acht,
per wedstrijd vastgestelde, verplichte elementen worden uitgevoerd. Bij de vrije kür zijn de
paren geheel vrij in hun keuze.
Parten – In de jaren-70 en -80 van de 19e eeuw was er een circuit van Friese broodrijders ontstaan. Dit waren wat
men tegenwoordig professionals zou noemen. Zij reisden van plaats naar
plaats om tegen elkaar (en plaatselijke amateurs) hard te rijden. Zij
hadden elkaar nodig om dit circuit in stand te houden. Omdat de kost moest
worden verdiend in een betrekkelijk korte periode van vriezend weer zou
het uitputtend zijn om elke dag weer het uiterste van de krachten in de
strijd te geven. Daarom werden er vaak vooraf afspraken gemaakt. De buit werd
dus onderling verdeeld. Dit (ver)delen werd parten genoemd.
Pander, Klaas – (1867-1940) Een befaamde Hollandse
hardrijder, die het rond 1890 de toenmalige Friese beroepsrijders vaak moeilijk
maakte. Hij deed mee aan verschillende wereldkampioenschappen waarbij hij
vrijwel altijd in de top-3 eindigde. Hij werd de eerste schaatsenrijder ooit die op kosten van de
toenmalige Schaatsenrijdersbond op trainingskamp mocht, in 1889 naar Sankt Moritz in
Zwitserland. Het resultaat mocht er zijn: hij werd wereldkampioen op de
halve en de dubbele mijl in 1890 in Amsterdam. Klaas Pander was de leermeester van
Jaap Eden.
Paulsen, Axel (1855-1938) - Noorse hard- en kunstrijder, die rond 1900 internationaal
furore maakte. Hij was de eerste die hardreed met (zelfgemaakte) aan de laars vastgeschroefde geheel metalen schaatsen. Nadat hij Jackson Haines had ontmoet en onder de indruk was geraakt van wat deze allemaal met zijn schaatsen kon, ontwikkelde hij zich ook als kunstrijder. Hij stelde een eigen repertoire samen waarmee hij de halve wereld rondzwierf om tegen
betaling zijn kunsten te vertonen. Hij bezocht o.a. Nederland, Duitsland, Engeland, Canada en de USA. Bij het kunstrijden leeft zijn naam voort in de vele
axels die nog steeds worden uitgevoerd. Hij schijnt overigens een ongezellige, zelfingenomen man te zijn geweest die er slechts op uit was overal zo vlug mogelijk het prijzengeld op te strijken en dan weer weg te wezen.
 |
 |
Pawlik, Eva (1927-1983) - Wellicht had Eva Pawlik de
Oostenrijkse Sonja Henie kunnen worden
als de Tweede Wereldoorlog geen roet in het eten had gegooid.
Evenals bij Sonja vielen Eva's talenten op zowel schaats- als
acteergebied al vroeg op. Ze was slechts vier toen zij al moeiteloos
pirouettes draaide en axels sprong en pas negen toen zij haar eerste
filmrol speelde.
Zij leek voorbestemd voor een glanzende kunstrijdstercarrière, maar
moest wachten tot na de Tweede Wereldoorlog alvorens zij zich op internationaal niveau met
anderen kon meten. Na de
oorlog was Oostenrijk een land onder geallieerd toezicht en werd het uitgesloten van de
internationale kampioenschappen, waardoor Eva Pawlik niet eerder dan in
1948 kon meedoen aan internationale wedstrijden.
Zowel bij de Europese als de Olympische kampioenschappen van 1948 werd zij tweede achter de
Amerikaanse Barbara Ann Scott. (Amerikanen werden op grond van hun na-oorlogse controlerende aanwezigheid tot de Europese kampioenschappen
toe gelaten). In 1949 zette Pawlik die zilveren Europese plak om
in goud. Hoewel er druk op haar werd uitgeoefend haar
amateur-carrière voort te zetten, besloot ze voor financiële zekerheid
te kiezen door toe te treden tot het gezelschap van de
Wiener Eisrevue.
Daar ontwikkelde zij zich in korte tijd tot een gevierde vedette, zowel in de
ijsshows als in de bioscoopfilms die dit gezelschap produceerde. Zij was
niet slechts een begenadigde solorijdster maar leverde samen met haar
echtgenoot Rudi Seeliger sensationele staaltjes paarrijden. In 1955
stapte het echtpaar over naar de Duitse Scala Eisrevue, maar in
1958 keerde het alweer terug bij de Wiener Eisrevue. Dat Eva niet
slechts kon schaatsen bewees zij door tussen het schaatsenrijden door Duits en
Engels te studeren. Zij sloot haar studies in 1954 af met een promotie. In 1961
besloot zij zich aan het moederschap te wijden en zette zij een punt
achter haar actieve schaatscarrière. Tot 1972 deed zij jaarlijks voor de
Oostenrijkse radio- en televisiezender ORF verslag van de
kampioenschappen kunstrijden. Vanaf 1973 was zij tot haar dood in 1983
lerares Duits en Engels.
Pirouettes – Groep van figuren bij het kunstrijden waarbij het lichaam om
zijn as tolt. Afhankelijk van de positie van armen en benen alsmede van de
stand van de rug tijdens het tollen worden onder meer de volgende
figuren onderscheiden:
- Staande pirouette (upright spin) op twee voeten;
- Pirouette met gekruiste benen (crossfoot spin) staand op een
been en het andere ervoor gekruist;
- Kameelpirouette (camel spin) staand op een been en het andere
gestrekt vooruit, evenwijdig aan het ijs;
- Zitpirouette (sit spin) op een been en het andere been gestrekt
vooruit, evenwijdig aan het ijs;
- Rugwaartse pirouette (layback spin) waarbij de schaatser met de
armen elegante bewegingen maakt;
- Biellmann pirouette (Biellmann spin) waarbij een schaats wordt
vastgepakt en boven het hoofd wordt gebracht.
Pirouettes kunnen op zowel het linker als het rechter been worden
uitgevoerd en er kan zowel links- als rechtsom worden getold. Wordt de
pirouette ingeleid met een sprong dan spreekt men van een flying spin.
Poolster, Stichting De – Nederlandse kring van circa 150 verzamelaars van schaatsen en andere winterse objecten die tweemaal per jaar een bijeenkomst organiseert. In het voorjaar wordt doorgaans een bezoek gebracht aan een uit verzamelaarsoogpunt interessante locatie. In het najaar wordt in Lelystad de jaarvergadering gehouden, waar de verzamelaars tevens informatie kunnen uitwisselen en objecten kunnen ruilen, kopen of verkopen. De stichting organiseert zo nu en dan besloten veilingen van schaatsen en daaraan gerelateerde objecten. De Poolster geeft het blad Kouwe Drukte uit, dat driemaal per jaar verschijnt. Meer informatie kan worden verkregen via het e-mailadres
stichting_depoolster@yahoo.com.
|