Friese baanschaatsen (1)
Afb.1: Friese baanschaats, eind 19e eeuw
Traditioneel model met hoog oprijzende punt en kort schaatsijzer. Dit model wordt ook wel aangeduid als 'gewone' Friese schaats ter onderscheiding van een later ontwikkeld model dat bekend zou worden als 'Friese doorloper' (zie afb.2).

Detail 1a laat zien hoe de punten van de Friese schaatsen er tot rond 1850 uitzagen: een scherp uitgesmeed puntje. Omdat het puntje gemakkelijk verwondingen veroorzaakte, werd het later vervangen door een soort bolletje, zoals getoond in detail 1b. Eind 1800 namen de toeleveranties van halffabricaten door de Duitse metaalwarenindustrie toe en werd het messing eikeltje geïntroduceerd dat niet alleen veilig, maar ook nog fraai werd gevonden (detail 1c). Rond 1920 verdwenen de eikeltjes om plaats te maken voor een houten krulletje (detail 1d). Na circa 1950 bleef tenslotte een eenvoudig afgeronde hals over (detail 1e).

Fabricaat: onbekend; merk: geen.
Technische gegevens: totale lengte: 42 cm; hoogte boven ijs: 3,2 cm; voetstapel: 29 cm schoenlengte, 5 cm breed; schaatsijzer: 12 mm hoog, 3 mm dik; gewicht: 230 g
 

Afb.2: Friese baanschaats, rond 1900
In tegenstelling tot wat bij de 'gewone' Friese schaats gebruikelijk was, is deze schaats voorzien van een tot voorbij de hak doorlopend schaatsijzer. Dit model wordt daarom 'doorloper' genoemd (zie voor het verschil met de 'gewone' schaats afb.1). Het langere ijzer maakte hogere snelheden mogelijk, maar was ook veiliger. Bij het remmen op gewone Friese schaatsen werd de voorvoet opgetild en met het scherpe uiteinde in het ijs gekrast. Als dat wat onhandig gebeurde, kon de rijder gemakkelijk achterover vallen, met soms ernstige gevolgen. Met de doorlopers moest een nieuwe remtechniek worden ontwikkeld, die erop neer komt dat met de ijzers in een licht gekantelde  stand over het ijs geschraapt wordt. Deze techniek wordt nog steeds toegepast.

Fabricaat: onbekend; merk: geen.

Technische gegevens:
totale lengte: 40,5 cm; hoogte boven ijs: 3,3 cm;
voetstapel: 28 cm schoenlengte, 5 cm breed;
schaatsijzer: 15 mm hoog, 2,5 mm dik;
gewicht: 240 g
 

detail 1a
 

detail 1b
 

detail 1c
 

detail 1d
 

detail 1e
 

Verder naar
pagina: 1 2 3
 
 Copyright © 2002-9 Het virtuele Schaatsenmuseum. Alle rechten voorbehouden.t virtuele Schaatsenmuseum. Alle rechten voorbehouden.