| Klompschaatsen | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Klompen In vroeger tijden waren klompen een veel gebruikt schoeisel. Zeker toen verharde wegen nog geen gemeengoed waren, hadden klompen voordelen. Ze beschermden tegen vuil en modder en konden gemakkelijk worden aan- en uitgedaan bij het verlaten of betreden van een huis. De Hollandse klompen en Zweedse muilen zijn overbekend, maar dat er ook Japanse klompen bestaan weet niet iedereen. Nederlandse klompschaatsen Uiteraard zijn er schaatsenmakers geweest die klompen van schaatsijzers hebben voorzien. Of het hierbij ging om een grapje of niet is onduidelijk. Op de getoonde schaatsen is geen merk gevonden en ze zien er uit alsof er nooit op is geschaatst. Vermoedelijk zijn ze gemaakt
in het tweede kwart van de 20e eeuw.Japanse geta-schaatsen Ook in Japan werd vroeger op een soort klompen gelopen, geta (spreek uit als gè-tah) genaamd. Deze klompen bestaan uit een plankje dat aan de onderkant is voorzien van een soort lage stelten, dwars geplaatste blokjes van 5-10 cm hoogte, die moeten voorkomen dat een kimono niet door het slijk sleept. De geta (het Japans kent geen meervoud) zijn voorzien van hanao, een V-vormig tuigje zoals we dat kennen van teenslippers. Deze hanao zijn traditioneel voor vrouwen rood en voor mannen zwart. De geta hebben geen beschermende kap voor de tenen. De bescherming moet komen van tabi, een soort want-sokken. Voor de winter bestaan extra dikke, waterdichte tabi.De afbeeldingen laten twee soorten schaats-geta zien. Het doet vreemd aan dat er geen hakbanden aanwezig zijn, maar waarschijnlijk hebben Japanners sterke tenen.
Japanse teksten lijken er overigens op te wijzen dat met deze schaatsen niet op ijs werd geschaatst, maar op harde sneeuw. De volgende afbeelding laat zien dat ze wel degelijk werden gebruikt.
De onderstaande foto's laten zien dat er een frappante overeenkomst bestaat tussen Japanse geta en Nederlandse trippen. Trippen waren een soort open klompen die bestonden uit een houten zool met twee verdikkingen aan de onderkant en twee driehoekige stukjes leer, die ( zoals bij een slipper) door middel van een lip en inkepingen op maat met elkaar konden worden verbonden, aan de bovenkant. De foto's tonen restanten van 15e eeuwse trippen die zijn voorzien van 'scherp', nagels om houvast te bieden op gladde oppervlakken zoals ijs. Wie weet is het ontwerp door de Nederlanders in Japan geïntroduceerd tijdens hun verblijf in Nagasaki/Decima (1648-1823).
Bij opgravingen in april 2006 bij Mozhaisk (Moskou) werden in een 12e/13e-eeuwse aardlaag schoenzolen gevonden die aan de onderzijde zijn voorzien van metalen blokjes in de vorm van een hart. Evenals bij de trippen zitten deze verdikkingen in het midden van de zolen. Anders dan bij de trippen zijn de zolen echter van leer. Dat moet het lopen oncomfortabel hebben gemaakt. Het Institute of Archaeology of the Academy of Sciences of the Russian Federation, dat het onderzoek uitvoerde, vraagt zich daarom af of de harten wellicht in verband met schaatsen kunnen worden gebracht, mede omdat er eerder sprake lijkt van een glijden bevorderende constructie dan van een die het (uit)glijden beoogt tegen te gaan. Elk commentaar dat het onderzoek verder kan brengen, wordt daarom verwelkomd.
|
||||||||||
| Terug naar het submenu | ||||||||||
| Copyright © 2002-9 Het virtuele Schaatsenmuseum. Alle rechten voorbehouden. | ||||||||||